Merkeziyetsiz Borsa (DEX) Nedir?

featured
Merkeziyetsiz borsalar
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Merkeziyetsiz Borsa (DEX) Nedir?

Merkeziyetsiz borsa, iki farklı grup veya kişi arasında doğrudan bir kripto para transfer işlemine izin vermekte olan (P2P) hizmeti olarak tanımlanmaktadır. Merkeziyetsiz kripto para borsaları, merkezi alanlarda yer alan bazı sorunları çözebilmek için dizayn edilmiştir.

Merkeziyetsiz borsa sistemleri, kullanıcıların herhangi bir merkeze bağlı kalmadan özel olarak kripto para depolayabilmelerine ve blockchian sistemleri üzerinden işlem yapabilmelerine yoğunlaşmaktadır. Bu sayede kişiler, P2P adı altında bağımsız piyasa birimleri oluşturabilmektedirler. Bu tarz borsa sistemlerinin kullanıcıları, lendi aralarında doğrudan bir işlem ağı da oluşturabilmektedirler.

Merkeziyetsiz borsalar, uygulamalar tarafından otomatik veya kişiler tarafından manuel olarak denetlenebilmektedirler. Kripto paraların güvende kalması, dağınık defter teknolojisi (DTL) tarafından sağlanmaktadır. Merkeziyetsiz dexler ağlarında en çok Ethereum varlığının tercih edildiği de bilinmektedir.

Merkezi ve Merkeziyetsiz Borsa Arasındaki Fark Nedir?

Merkezi borsalarda işlem yapabilmek için genellikle kimlik bilgilerini sağlamak zorunlu hale getirilmektedir. Para girişleri, mevcut bir jüri tarafından sürekli incelenmektedir. Merkeziyetsiz dexler de ise bu uygulamalar tam tersi olarak işleme alınmaktadır.

Merkezi borsalar, düzenli kar amcı gütmekte olan grup veya kişiler tarafından yönetilmektedir. Bu tarz uygulamalar, kişilerin güvenliklerini ve verilerini detaylı olarak korumak zorundadırlar. Platform, alım satım işlemlerini tamamen kendi kontrol etmekte ve sistem hakkında alınacak kararları bizzat uygulamaya koymaktadır.

Merkeziyetsiz borsalar ise önemli kararlar alma ayrıntısında katılımcıların desteğini alarak yarı otomatik şekilde uygulamaya koymaktadır. Bu tip borsalar, kullanıcılar ile doğrudan bir etkileşim içerisine girmektedir. Verilerin işlenmesi ve alım satım uygulamalarının kayıt altına alınması, dağıtık defter tarafından uygulanmaktadır.

Merkeziyetsiz dexler’de, kullanıcıların yatırım işlemlerini veya kimlik verilerini bir sunucu etrafında toplamamaktadırlar. Bu platformlar, sadece satın alım ve elden çıkarma konularında platform kullanıcılarına hizmet vermektedirler.

Merkeziyetsiz Borsa
Merkeziyetsiz Borsa

Merkeziyetsiz Borsaların Avantajları Nelerdir?

Bu tür borsalar, genel olarak avantajlarını dağınık mimarileri ve tek kontrol merkezinin olmamasından almaktadırlar.

  • Güvenlik

    Merkeziyetsiz borsalar, kullanıcıların gerçekleştirdikleri işlemlerden kimlik verilerine kadar hiçbir adımı kayıt altına almamaktadırlar. Bu nedenle hacker saldırılarında kullanıcı bilgilerine hiçbir zarar gelmiyorken fonlarda da herhangi bir kayıp yaşanmamaktadır. Bir kişinin giriş noktalarının bilinmemesi, siber saldırıları da tamamen etkisiz hale getirmektedir.

  • Düşük Manipülasyon Riski

Merkeziyetsiz borsaların bir diğer avantajı da borsa içerisinde manipiülasyon yaratabilecek bir merkezin olmaması ile fiyat manipülasyonlarında veya işlem hacmi konusunda sahtecilik işlemlerinde risk en minimum düzeye inmektedir. Merkeziyesiz borsalarda kullanıcıların hiçbir doğrulama işlemi bulunmamaktadır. Hatta kullanıcılar, bir e-posta hesabı sunmak zorunda bile değildirler. Bu sayede işlemler anonim olarak ele alınmakta ve bu durum, manipülasyon riskini de sıfıra indirmektedir.

  • Düzenlemelerde Bağımsız Olunması

Düzenlemeler, bazı zamanlarda merkezi bir birim hatta devlet eliyle dahi gerçekleşebilmektedir. Fakat merkeziyetsiz borsalar, yerel veya uluslararası düzenlemelerden bağımsız olarak işlem sağlayabilmektedirler. Düzenlemeye tabi borsalar, inceleme altına alınsa dahi kısmi engellemelere neden olabilmektedir. Bu nedenle borsa, işlem ve opsiyonlar konusunda kısıtlı bir hale gelebilmektedir.

  • Farklı Projelere Erişilebilirlik

Merkezi borsaların aksine merkeziyetsiz borsalar, sadece var olan kripto para varlıkların değil diğer varlıklar üzerinden de işlem yapılabilmesine olanak tanımaktadır. Çünkü merkezi borsalar, kullanıcılara sadece merkez tarafından sunulan kripto paralar üzerinden işlem yapılmasına izin vermektedir.

Ayrıca merkeziyetsiz borsalar, platform içerisinde otomatik olarak yeni varlıkların ortaya çıkmasına da izin vermektedir. Çünkü, arz ve talep meselesi, sadece kullanıcı hareketleri tarafından oluşturulmaktadır. Böylece büyük girişimler, merkezi borsalar yerine merkeziyetsiz borsalarda da işlem yapabiliyorlarken küçük yatırımcılara da her türlü coin üzerinden işlem yapma özgürlüğü tanınmaktadır.

En Büyük Merkeziyetsiz Kripto Para Borsaları

Coinmarketcap’den aldığım verilere göre en büyük merkeziyetsiz borsalardan bir kaçını aşağıda sıraladım.

Uniswap
Pancakeswap
Curve Finance
dYdX
Balancer
Perpetual Protocol
Shibaswap
Uniswap, Kasım 2018’de piyasaya sürülen en popüler kripto para destekli merkeziyetsiz borsalardan (DEX) biri konumunda. Borsalar tarafından kullanılan geleneksel emir defteri tabanlı model yerine otomatik piyasa yapıcı (AMM) modelinin öncü ismi olarak tanınıyor. Uniswap, Ethereum blockchain üzerinde çalışıyor ve kullanıcıların ERC-20 standardındaki tokenleri güvenli biçimde takas etmeleri için bir dizi akıllı sözleşme içeriyor.

Uniswap, Stony Brook Üniversitesi mezunu ve eski bir Siemens makine mühendisi olan Hayden Adams tarafından geliştirildi. Vitalik Buterin’in blog yazısı ve Reddit gönderisinden ilham alan Adams, Ethereum Foundation üzerinden hibe aldı ve protokolü Kasım 2018’de hayata geçirdi. Paradigm’den tohum yatırım alan Uniswap Labs, Ağustos 2020’de Andreessen Horowitz liderliğinde gerçekleşen A serisi yatırım turunda 11 milyon dolar fon elde etti.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Merkeziyetsiz Borsa (DEX) Nedir?

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Giriş Yap

Gazete Bitcoin l Bitcoin Haberleri l Bitcoin analizleri ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin